AGİ Kaldırıldı!
1 Ocak 2022 tarihinden itibaren, asgari ücrete kadar olan kazançların gelir ve damga vergisinden muaf tutulmasıyla birlikte AGİ uygulaması sona ermiştir. Bu hesaplama aracı sadece geçmişe dönük işlemler ve bilgi amaçlıdır.
AGİ Nedir? 2022 Vergi Reformu ve Tarihi Süreç
Asgari Geçim İndirimi (AGİ), Türkiye maliye tarihinde 2008 ile 2021 yılları arasında milyonlarca çalışanın maaşını doğrudan etkileyen bir vergi iadesi mekanizmasıydı. 1 Ocak 2022 itibarıyla Türk vergi sisteminde gerçekleştirilen devrim niteliğindeki değişiklikle AGİ kaldırıldı. Ancak geçmişe dönük bordro incelemeleri, tazminat hesaplamaları ve hukuki süreçlerde tarihi AGİ hesaplama hâlâ kritik bir ihtiyaçtır. Bu rehberde, AGİ'nin anatomisini ve yerine gelen sistemi 1000 kelimeyi aşan derinlemesine bir analizle inceleyeceğiz.
1. Büyük Dönüşüm: AGİ'den Vergi İstisnasına
2021 yılı sonuna kadar uygulanan sistemde, devlet her çalışandan önce gelir vergisi kesiyor, ardından çalışanın ailevi durumuna göre (evli, çocuklu vb.) bu verginin bir kısmını AGİ adı altında çalışana iade ediyordu. 2022'de asgari ücretin brüt tutarına kadar olan tüm kazançlar gelir ve damga vergisinden muaf tutulunca, iade edilecek bir vergi kalmadığı için AGİ doğal olarak son buldu.
Yeni Sistemin Temel Farkı:
Eski sistemde AGİ sayesinde evli ve 3 çocuklu bir çalışan, bekar bir çalışana göre daha yüksek net maaş alıyordu. Yeni sistemde ise vergi istisnası herkes için (asgari ücret bazında) eşit uygulandığı için ailevi durum maaş farkını büyük ölçüde ortadan kaldırmıştır. Bu durum, "sosyal devlet" ve "vergi adaleti" kavramları çerçevesinde maliyeciler arasında hâlâ tartışılan bir konudur.
2. AGİ Oranları ve %85 Sınırı
AGİ hesaplama yapılırken kullanılan katsayılar, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 32. maddesinde tanımlanmıştı. Oranlar toplandığında asgari ücretin belirli bir yüzdesi bulunur ve bu yüzdenin %15'i (ilk vergi dilimi) nakit olarak ödenirdi.
| Kriter | İndirim Oranı |
|---|---|
| Çalışanın Kendisi için | %50 |
| Çalışmayan ve geliri olmayan eş için | %10 |
| Birinci çocuk için | %7,5 |
| İkinci çocuk için | %7,5 |
| Üçüncü çocuk için | %10 |
| Dördüncü ve sonraki her çocuk için | %5 |
Kritik Bilgi: Toplam AGİ oranı ne kadar çocuk olursa olsun %85'i geçemezdi. Bu da asgari ücretin %85'inin %15 vergi miktarının (tavan AGİ) üzerine çıkılamayacağı anlamına geliyordu.
3. Tarihi AGİ Tablosu (2018 - 2021)
Geçmişe dönük çalışmalarınızda kullanabileceğiniz bekar bir çalışan için yıllara göre AGİ tutarları:
- 2021 Yılı268,31 TL
- 2020 Yılı220,73 TL
- 2019 Yılı191,88 TL
- 2018 Yılı152,21 TL
5. Bordro Parametreleri ve Ücret Hesaplamaları
Ücretli çalışanların 2022 sonrası maaş hesaplarında artık aile bildirim formu (AGİ Formu) büyük bir anlam ifade etmiyor. Ancak emekli sandığına tabi olanlar veya memur maaş katsayılarındaki "aile yardımı" ve "çocuk yardımı" kavramları AGİ ile karıştırılmamalıdır. Bunlar AGİ'den farklı olarak doğrudan ödenek (sosyal yardım) statüsündedir ve hâlâ devam etmektedir.
* Bu içerik 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve 7349 Sayılı Kanun çerçevesinde bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Asgari geçim indirimi hesaplama sonuçları 2021 ve öncesi için geçerli olan tarihi verileri yansıtır. Güncel mali mevzuat için her zaman resmî Gazete ve Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) duyurularını esas alınız.
AGİ Hesaplama (Eski) Aracı Hakkında
Asgari Geçim İndirimi (AGİ) hesaplama aracı.
AGİ Hesaplama (Eski) Aracı Nasıl Kullanılır?
Medeni durumu seçin
Çocuk sayısını girin
2021 yılı verilerine göre sonucu görün
AGİ Hesaplama (Eski) Aracı Özellikleri
- Tarihi Hesaplama
- Eşi Çalışmayan Desteği
- Çocuk Yardımı Hesabı
Sıkça Sorulan Sorular
AGİ ne zaman kaldırıldı?
AGİ (Asgari Geçim İndirimi) 2022 yılı itibarıyla kaldırılmıştır. Yerine yeni vergi istisnası sistemi getirilmiştir. Bu sistem, asgari ücrete kadar olan gelirlerin gelir ve damga vergisinden muaf tutulması şeklinde uygulanır.
Tarihi AGİ nasıl hesaplanır?
Tarihi AGİ, 2021 ve öncesi yıllar için hesaplanır. AGİ, asgari ücret, medeni durum ve çocuk sayısına göre belirlenir. AGİ oranı en fazla %85 olabilir ve ilk vergi dilimi (%15) üzerinden hesaplanır.
AGİ oranları nelerdir?
AGİ oranları: Kendisi %50, eş (çalışmayan) %10, 1. çocuk %7.5, 2. çocuk %10, 3. çocuk %10, 4 ve üzeri çocuklar %5'er. Toplam oran en fazla %85 olabilir.
AGİ hesaplama hala geçerli mi?
Hayır, AGİ hesaplama 2022 yılı itibarıyla geçerli değildir. Ancak, 2021 ve öncesi yıllar için tarihi AGİ hesaplamaları yapılabilir.
AGİ yerine ne geldi?
AGİ yerine, asgari ücrete kadar olan gelirlerin gelir ve damga vergisinden muaf tutulması sistemi getirilmiştir. Bu sistem, 2026 yılında da devam etmektedir ve tüm çalışanlar için geçerlidir.